flatör iplik numaralarının hesaplanması

İki veya daha fazla ipliğin katlanarak birbirine bükülmesiyle elde edilen ipliğe filatör iplik denir. Flatör iplik üretiminde amaç:
· İpliğin mukavemetini arttırmak
· Daha düzgün iplik elde etmek
· Muhtelif cins ve renkteki iplikleri birlikte bükerek istenilen nitelik ve görünümde iplik elde etmek.
· Tek kat iplikleri muhtelif gerginlik altında bulundurarak fantezi iplik oluşturmak.

Farklı yapıda ipliklerden oluşan çok katlı iplik
Flatör iplik numarası Z harfiyle ifade edilir. Uzunluk sistemine göre ipliklerin flatör numaralarını bulmak için aşağıdaki formüller kullanılır:

Z = N1x N2 Z= N1 x N2 x N3
N1+N2 (N1xN2)+(N2xN3)+(N1xN3)

Örnek1: N1:20nm, N2: 30 nm
Z=20x30= 600=12nm
20+30 50

Örnek2: N1:10nm ,N2: 20 nm ,N3:30nm
Z= 10 x 20 x 30 = 60=5,45nm
(10x20)+(20x30)+(10x30) 11
Aynı yapıda ipliklerden oluşan çok katlı iplik
Bükümlü iplik inceliğini gösterirken çarpı işaretinden sonraki sayı bükümlü ipliğin kaç adet tek kat ipliğin bir arada bükülmesiyle oluştuğunu belirtir.
Örneğin: 10tex x 3 ifadesi bükümlü ipliğin 3 adet tek kat 10 tex lik iplikten oluştuğu anlamına gelir.
150 dtex x 2 ifadesi bükümlü ipliğin 2 adet tek kat 150 dtex lik iplikten oluştuğu anlamına gelir.
Bükümlü ipliğin inceliğinin önüne eklenen sayı, bize bu ipliğin kaç adet tek kat iplikten meydana geldiğini ifade eder.Bu sayı ile verilen iplik numarasını çarparak bükümlü ipliğin esas inceliğini buluruz.:
10tex x 3= 30 tex
150dtex x 2= 300 dtex
Bu şekilde hesaplanan inceliğin tam doğru olduğu söylenemez ancak büküm oluşumu sırasında meydana gelen kısalmalar dikkate alınmaz.

Örnek1: Bir bükümlü iplik 3 tek kattan oluşuyor. Tek kat bükümsüz ipliğin 100m si 1.5 gr geliyorsa bükümlü ipliğin inceliği ne olmalıdır?
Hesaplamayla: 100m 1,5gr 1,5 x 1.000 = 15gr 15gr = 5tex
1000m xgr 100 3 kat

Formülle: tex= ağırlık x 1.000 = 1,5 x 1.000 = 15 15/3= 5tex bükümlü ipliğin numarası
Uzunluk 100

iplik numaralarının hesaplanması

İplik numarası bir elyaf veya liften meydana gelen ipliğin uzunluğu ile ağırlığı arasındaki ilişkiyi ifade eder. Yani ipliğin incelik derecesini gösterir. Aynı uzunluktaki iki iplikten çapı geniş iplik daha ağırdır. Aynı ağırlıkta iki iplikten çapı küçük olan daha uzundur.
Çeşitli ülkeler tarafından kullanılan ölçü birimlerinin farklı olması iplik numaralandırma sistemlerinin de farklı olmasına neden olmuştur. Genel olarak iki grupta toplanır:
· Uzunluk birimi sistemi: Numara ipliğin kalınlığını gösterir. Genellikle kalın ipliklerde kullanılır. Yün, pamuk vb. ( N=m/g)
· Ağırlık birimi sistemi: Küçük numaralar ipliğin inceliğini gösterir. Genellikle ince iplikler bu sistemde numara alır. İpek, sentetik elyaflar vb.(N=g/m)
Uzunluk numara sistemi
Uzunluk numara sistemiyle uygulamada kullanılan sistemleri üç grupta toplayabiliriz:
A) Metrik sistem
B) Fransız sistemi
C) İngiliz sistemi
A) Metrik sistem (Nm) : 1 gram ipliğe karşı gelen metre sayısı iplik numarasını göstermektedir.Metrik sistem bütün ipliklere uygulanır. Numara , ağırlığın uzunluğa bölünmesiyle bulunur.
Nm= m
1gr
Örnek 1: 400m uzunluğundaki bir iplik 10gr geliyorsa ipliğin metrik numarası; M:gr= 400:10 = 40 olarak bulunur. Örnek 2: Eğer 1 gram ağırlığı olan iplik 30 metre geliyorsa, o zaman ipliğin numarası Nm 30 dur

B) Fransız sistemi (Nf) 1000 metresi 500gr gelen iplik demektir.
Nf= Uzunluk x 500
Ağırlık x 1000
Örnek: 20.000 metresi 1000 gr gelen iplik kaç numaradır?
N= 20.000 x 500 = 10 Nf
1.000x 1000
C) İngiliz sistemi: Bu sistemde uzunluk birimi yarda, ağırlık birimi libre cinsindendir. İpliğin numaralanması her ipliğin cinsine göre yapılır. 1 İngiliz pounduna (libre, lb) karşı gelen yarda sayısı iplik numarasını göstermektedir.
1 İngiliz Libre (lb) = 453,59 gram 1 Yarda = 0,9144 metre



Ağırlık numara sistemleri:
Ağırlık birimiyle numaralanan ipliklerde iki ana sistem kullanılır:
A) Teks sistemi (Ntex)
B) Denye sistemi (Nden)
A)Teks sistemi (Ntex) Teks sistemi doğrusal olup metrik birimlere dayanır.Ağırlık ve uzunluk belirtmek basit olduğundan her çeşit lif ve ipliğe uygulanması kolaydır. 1km (1000 m) 1gr gelen iplik 1Ntex’dir. Ntex= Ağırlık (gr) Uzunluk (km) Ancak birim uzunluğun 1 km olarak alınması pratikte mümkün olmayabilir. Bunun durumlarda aşağıdaki formül kullanılır.

Ntex= Ağırlık(gr) 10000 Uzunluk (m)
B) Denye sistemi (Nden) Uzun, devamlı filament halinde bulunan liflerin veya bunlardan elde edilen incelik ve kalınlığın ifadesidir. Bu sistemde uzunluk sabit olup ağırlık değişkendir.
9.0000metresi 1 gram gelen iplik 1 Ndenyedir.
Tden= Ağırlık(gr) 9000 Uzunluk(m)

pamuk ipliklerinin adlandırılması

Karde ring pamuk ipliği
Karde ring pamuk iplikleri, penye pamuk iplik üretimine göre daha kısa pamuk elyafından üretilmiş, tarama işlemi yapılmamış pamuk ipliğidir. Penye ipliklerine göre daha düzgünsüz ve pürüzlü bir yüzeye sahiptir. Daha mat ve daha az temiz görünür. Mukavemeti, penye ring ipliklere göre daha düşük, open-end ipliklere göre daha yüksektir. Genellikle Ne 6 ile Ne 30 numara arasında üretim yapılır. İplik kalınlaştıkça (iplik numarası küçüldükçe) fiyatı düşer ve iplik kaba bir yapıya sahip olur. Gevşek, kaba ve tüylü bir kumaş oluştururlar. Karde ring iplikleri, denim (blue jean), kord, havlu, spor giysi kumaşları, çarşaflar, döşemelik kumaşlar, ev tekstilleri, teknik kumaşlar gibi kumaşların dokunulmasında kullanılmaktadırlar.
Penye ring pamuk ipliği
Penye üretiminde uygulanan işlemlerin uzun ve pahalı olması sebebiyle ürün de karde ipliğe göre pahalıdır. Ürünün mukavemeti fazla , görünümü parlak, temiz ve düzgündür. Ne 80'e kadar ince iplikler üretilebilir. Piling problemi az nem çekimi fazladır. Örme, triko, dokuma kumaşlarının her çeşidinde kullanılabilir.
Open –end pamuk ipliği
Açık-uç eğirme sistemine göre üretilen ipliklerdir. Hacimli ,kaba ve tüylü bir yapısı vardır ve örtme gücü, ısı tutma özellikleri, ring iplikleri ile üretilen kumaşlara göre daha iyidir. Ne 30/1'e kadar incelikte open-end iplik yapılabilir.Denim, ev tekstili, dekoratif kumaşlarda kullanılır.
· Melanj iplik
Değişik renklerdeki elyafların belirlenen oranlarda karıştırılması ile elde edilen ipliklerdir. Bir elyaf için uygun olan boyar maddenin diğer elyaf tarafından kabul edilmemesi melanj efektini oluşturur. Üretimde kullanılacak boyalı elyaf miktarı, iplikten istenen renk özelliğine göre belirlenir. genelde kırçıllı, renk değişimli görünümüne sahip olup, dokumada ve örmede kullanılırlar. Melanj kumaşlar kullanıldığı hammaddenin özelliklerini yansıtırlar. Kumaşta istenen renk oranları ve tonları iplik sayesinde sağlanır. Renk değişimli ve kırçıllı görünümü vardır. Erkek ve bayan dış giyiminde yünlü ve pamuklu melanj ürünler kullanılmaktadır.
Muline ipliklerFarklı renklerdeki ipliklerin birlikte bükülmesi ile oluşan ipliklerdir. Ring iplik makinesinde, farklı renkteki fitillerin çekildikten sonra bükülmesiyle veya tek kat ipliklerin katlanmasıyla elde edilirler. Muline ipliklerin üretiminde değişik renklerdeki aynı veya farklı elyaf türleri kullanılabilir.Dokuma ve örmede dış giyim ve ev tekstilinde kullanılır.

pamuk elyafından iplik üretimi

Tekstil sanayinin en fazla kullanılan hammaddesi pamuktur. Ekildikten yaklaşık 7 ay sonra olgunlaşır. Dünyadaki pek çok ülkede (Amerika, Hindistan, Çin, Mısır, Yunanistan, Türkiye vb) yetiştirilir. Toplama zamanı, iklime göre değişmekle birlikte daima sıcak mevsimden sonradır. Pamuk elle veya makine ile toplanır. Türkiye' de genel olarak pamuk elle toplanmakta olup son yıllarda bazı bölgelerde makineli tarımla ilgili çalışma yapılmaktadır. Rüzgar, yağmur ve güneş, aynı tarlada olan pamuklarda bile farklı görünüme yol açabilir. Pamuğun kalitesine ve fiyatına etki eden en önemli parametre lif uzunluğudur. Lif uzunluğu arttıkça, iplik ve kumaş kalitesi artar. Pamuğun cinsini ve özelliklerini belirleyen en önemli etken kullanılan tohum, iklim şartları ve yapılan zirai işlemlerdir.Pamuk bitkisinde koza ve çekirdeğin özel makinelerde elyaftan ayrılması gerekir ki buna pamuğun çırçırlanması denir. Çırçırlanan pamuk balya haline getirilir.
Pamuk iplikçiliği, tekstil literatüründe kısa elyaf iplikçiliği olarak adlandırılan üretim yöntemine göre yapılan iplikçiliktir. Pamuk iplikçiliğinde yaygın olarak kullanılan 2 çeşit iplik eğirme tekniği bulunmaktadır:
1. Ring İplikçiliği
Penye İplik
Karde İplik
2. Open-End İplikçilik

1)Ring iplikçiliği
Karde iplik üretimi
· Balya açma makineleri balyadan pamuğu otomatik olarak alır. Elyaf zedelenmeden otomatik olarak balyadan alınır. Serbest hale getirilir. Balyalar açıldıktan sonra dem dengesinin sağlanması için birkaç gün dinlendirilir.Balyakıran makinelerinde Arka arkaya iki veya üç açıcılı özel testere dişli sistemlere sahip makinede yabancı maddeler pamuk elyafından temizlenir ve faydalı telefler tekrar kullanım için ayrılır. Bu makinelerin yün için kullanılanlarına tefrik makinesi denir. Elyafın temizlenmesi yabancı maddelerin özgül ağırlıklarının elyaftan fazla olması sayesinde yapılır. Yabancı maddeler ne kadar küçük olursa temizleme işlemi o kadar zorlaşır.Açma işlemi arttıkça temizleme daha başarılı olur.
· Harman- hallaç : Mümkün olduğu kadar muhtelif cins ve kalitedeki malzemeyi elde edilecek ipliğin niteliğine göre karıştırma işlemine harmanlama,meydana gelen harmana mekanik olarak açma işlemi yapılmasına hallaçlama denir. Harman hallaç işleminde 3 ana unsur bulunur:
1. Pamuğun açılması
2. Pamuğun temizlenmesi
3. Pamuğun harmanlanması
Ulaşılmak istenen özelliklere (fiyat,renk ,kalite) uygun materyal gruplarının istenen harman oranlarına göre homojen bir şekilde karıştırılması bu birimde yapılır.Harman- hallaç işleminden çıkan mal, vatka veya şeritler halinde tarak makinesine aktarılır.
Tarak makinesinin iki temel görevi bulunmaktadır:
1. Elyafı tek lif haline gelinceye kadar açmak.
2. Elyafı tarayarak içindeki kısa lifleri ve nepsleri ayırmak. Vatka halinde kendisine gelen malın temizlenmesi ve paralel hale getirilmesi işlemini yapar. Ana tambur ve onun üzerine yerleştirilmiş açıcı ve temizleyici silindir çiftleri sayesinde tarama işlemi yapılır.Tülbent veya şerit halinde çıkan kısmen düzeltilmiş malzeme kovalara alınır.

· Cer makinesinin iki fonksiyonu bulunmaktadır:
1. Çekim ile elyafların paralelleşmesini sağlamak.
2. Dublaj (birleştirme) ile harmanlama yapmak.Tülbent veya şerit halinde gelen mal daha düzgün yapılabilmek için katlama ve çekme işlemine tabi tutulur. Elyaf silindir çiftleri kullanılarak birbiri arasında kaydırılarak paralelleştirilir. Silindir çiftlerinin her pasajda bir öncekinden daha hızlı dönmesiyle şeritlerin incelmesi sağlanır. Pasajlar 6-8 kez tekrarlanır.Malın penye yada karde yapılmasına bu aşamada karar verilir. Penye yapılacaksa penyöz makinelerinde kısa elyaflar nebati ipliklerden arındırılır.

· Fitil Makinesi gevşek şeritler halinde cer veya penyözden gelen mal daha da inceltilerek özel masuralara sarılır.

· İplik makinesi (ring) Fitil makinesinden masuralar hainde gelen pamuk burada istenilen numaralarda bükülerek iplik haline getirilir. Elyaf büküldüğü zaman içindeki lif yüzeylerinin birbirleriyle teması dolayısıyla mukavemeti artar.Ring makinesinin özelliği devamlı çekim ve büküm yapmasıdır. Aynı işlemi yapan vargel makinesi ise çekme bükme ve sarma işlemlerini pasajlar halinde yapmasıdır. Elyaf fitilleri beslemeden geçerek artan hızla çalışan silindirler arasında çekilerek inceltilir. Büküm ön silindir ve iğ arasında meydana gelir. Büküm miktarı (uzunluk birimindeki büküm sayısı) ürünün kullanılacağı yere göre belirlenir. Bükülen iplik masuraya sarılır.

Bobin: Ring makinesinden çıkan topslar üzerindeki iplikler hem tek katlıdır hem de dokumada ve örmede kullanılabilecek metraja sahip değildir. İpliğin kullanılacağı yere uygun şekle getirilerek konik veya silindirik bobinlere aktarma işlemi yapılır. Bu aktarma esnasında iplik üzerindeki hatalar kesilerek ayrılır.

Katlama (flatör) :Birden fazla ipliğin bir araya getirilerek bükülmesi işlemini gerçekleştiren makinedir. İplikte sağ büküm, sol büküm. Tek, çift üç katlı büküm işlemleri bu makinede yapılır.

Penye iplik üretimi

Karde iplik üretiminden farklı olarak cer makinesinden fitil kesitleri düzgünleşmiş olarak çıkan pamuk penye tarama (penyöz) makinesine alınır. İçindeki kısa lifler, neps ve çepellerden ayrılır. Elyaf paralelliği mükemmelleşir.

2. Open-End İplikçilik

Open-end iplik taramadan sonra büküm hava akımı ve rotorla yapılır. Çok yüksek devirde dönen yivli bir rotorun içine beslenen şerit, merkezkaç kuvveti etkisiyle rotor yüzeyine yapışır. Rotorun içine bir iplik uzatılıp bu iplik ileri doğru sürekli olarak çekildiğinde iplik üretimi gerçekleşir. Daha fazla büküm verilmesine rağmen mukavemet düşük ancak sert olur. Üretim hızı yüksektir. Pamuk ve pamuk tipi elyaflar kullanılabilir. Rotorun içine düşen elyafların merkezkaç kuvvetinin etkisiyle eğrilmesi sistemine dayanır. Oluşan iplik direkt olarak bobinlenir.

elyaf tanıma yöntemleri

Elyafları tanıma yöntemleri:
Tekstil elyaflarının tanınabilmesi ve birbirinden ayırt edilebilmesi için değişik test ve tanı yöntemleri uygulanır. Bunlar yakma testi, mikroskop altında inceleme, boyar madde tepkimeleri ve kimyasal analizlerdir.Bunlardan en kolay ve laboratuar şartları gerektirmeyen yöntem yakma testidir. Çeşitli elyafların yakma testi neticeleri aşağıdaki gibidir:
Pamuk: Hemen alev alır, çabuk yanar, erimez, yanmış kağıt kokusu verir, siyah ve grimsi kül bırakır.
Yün: Hemen alev alır, yavaş yanar, kendi kendine söner, yanmış saç kokusu verir, artık olarak şekilsiz siyah gevrek bir madde kalır.
İpek: Boncuklanmaksızın hafif bir cızırtıyla yanar, hafifçe erir, yanmış saç kokusu verir.
Viskoz: Hemen alev alır, hafif bir cızırtıyla yanar, kendi kendine sönmez, kağıt kokusu verir, artık olarak koyu siyah veya grimsi bir kül bırakır.
Selüloz asetat- Selüloz triasetat: Hemen alev alır ve büzülür, siyah, sert ve kolay kırılır bir cisim meydana getirir, asetik asit kokusu verir.
Poliamid: Alev karşısında büzülür, yavaş yavaş eriyerek yanar, kolay kırılmayan yuvarlak sert bir cisim haline gelir, dumanı genellikle beyazdır.
Polyester: Polyamide benzer, fakat dumanı siyah ve islidir.
Akrilik: Kolay alev alır, kendi kendine sönmez, eriyerek yanar, sert siyah yanık et kokusunda bir cisim meydana getirir, dumanı siyah ve islidir.
Cam elyafı: Yanmaz fakat erir ve büzülerek yuvarlak boncuk haline gelir.
Rejenere protein: Boncuklanmadan yanar, yanmış tüy kokusu verir.

tekstil hammaddelerinin sınıflandırılması

Tekstil elyafı materyalin elde edildiği kaynağa göre sınıflandırılır.
A)Doğal elyaflar: Doğada lif olarak bulunan ve tekstilde kullanıma uygun olan her türlü materyal bu başlık altında ele alınır. Bitkisel, hayvansal ve anorganik olarak sınıflandır.
1)Bitkisel elyaf: Yapılarında yüksek oranda selüloz içerdikleri için selülozik elyaf da denir. Bitki üzerinde bulundukları yere göre adlandırılırlar.
· Bitki tohumundan elde edilen elyaf: Bitkinin tohumunun üzerinde bulunur.Bir lif tek bir hücreden oluşur.Bu nedenle tek hücreli elyaf da denir. (Pamuk, Kapok)
· Bitki gövdesinden elde edilen elyaf: Bir tek lif birkaç bitki hücresinden oluşur. Bast elyafı veya çok hücreli elyaf olarak da adlandırılırlar. (Keten, Kenevir, Jüt, Rami)
· Bitki yaprağından elde edilen elyaf: Geniş yapraklı tropikal bitkilerden elde edilir. (Sisal kendiri, Manila keneviri, Yeni Zellanda keteni)
· Meyvadan elde edilen elyaf: Hindistan cevizi meyvesinden koko elyafı elde edilir.
2)Hayvansal elyaf: Kimyasal olarak yapısında protein ihtiva ettiğinden protein elyafı olarak da adlandırılır. Kökenine göre ikiye ayrılır.
· Kıl kökenli elyaf: Hayvan tüy ve kıllarından temin edilir. (Koyun yünü, tiftik keçisi moheri, deve tüyü)
· Salgı kökenli: İpek böceğinin salgısından elde edilen filament niteliğinde elyaftır.3)Doğal anorganik elyaf: Doğada bitkisel ve hayvansal kökenli organik yapıdaki lifler dışında, anorganik yapıda lif şeklindeki kristal yapıya sahip maddeler de vardır. Asbest veya amyant adı verilen materyal bu sınıftadır.
B)Kimyasal elyaflar: Esas maddesi doğada mevcut olup, kimyasal yapılarında değişiklik oluşturmadan sadece fiziksel yapıları değiştirilerek elyaf haline getirilir.
1) Rejenere elyaf: Yapısal olarak lif olmaya uygun selüloz ve protein kökenli doğal polimerlerden kimyasal ve fiziksel işlemlerle elde edilirler.
Rejenere selülozik elyaf : Rayon ve suni ipek de denilen bu elyaf selülozik kaynağı olan hammaddelerden selülozun uygun çözücülerle ayrılıp yeniden lif halinde çöktürülmesi ile elde edilir. Kullanılan yöntemlere göre viskoz ipeği, bakır ipeği gibi adlar alırlar. İnce dökümlü boya baskı gibi işlemlere de elverişli olduğundan kullanım alanı geniştir.
Selüloz esterleri: Selülozun asetat organik bileşeninin lif haline getirilmesi ile elde edilen elyaftır. Asetat ipeği, asetat rayonu gibi isimler alır.
Rejenere protein elyaf : Bitkisel ve hayvansal doğal kaynaklardan elde edilen proteinler yeniden lif haline getirilir. Proteinin kaynağına göre adlandırılırlar.(mısır proteini-vicara, yer fıstığı-ardil vb.)
Alginat elyaf: Deniz yosunundaki alginik asitten elde edilen elyaftır.Kauçuk elyaf: Doğal kauçuktan elde edilen elastik elyaftır.
2) Sentetik elyaf: Basit kimyasal maddelerin sentetik olarak molimerleştirilmesi ve bu polimerlerin lif haline getirilmesi yoluyla elde edilen elyaf tipidir. Kimyasal yapılarına göre sınıflandırılırlar.
Poliolefin elyafı: Olefin sınıfı hidrokarbonların ve türevlerinin polimerlerinden elde edilir. (Polietilen, polipropilen ve politetrafloretilen)
Polivinil elyaf: Bileşiminde vinil grubu ve türevlerini içerir. Kimya endüstrisinin en değerli ürünlerden biridir. Çok geniş kullanım alanına sahiptir. (Akrilik, modakrilik, Polivinilidenklorür-PVC, polivinilel, polistiren)
Poliamid elyaf: Naylon ve perlon olmak üzere iki çeşidi vardır. Yüksek mukavemet ve elastikiyete sahip oldukları için sık kulla nılırlar. Dokuma ve örme yüzeylerde naylon iplikler tek başlarına kullanılacaksa genelde filament halde kullanılırlar. Ama pamuk ve yünle karıştırılarak ştapel iplik olarak da kullanılırlar. En önemli özellikleri dayanım formu koruma ve kolay bakımdır. Sıcaklığa karşı direnci çok yüksek ancak ışığa dayanıklılığı ve sürtünmeye karşı zayıftır. Özellikle ince çorap, iç çamaşırı, mayo, spor giyim eşyaları, ev tekstili ve dekoratif ürünlerde kullanımı vardır. Poliester elyaf: Poliester lifleri, temizlik kolaylığı, yüksek mukavemet, yüksek yıpranma dayanımı, mükemmel ısı dayanımı, çabuk kuruması, kırışmaması ve estetik özellikleri gibi çağdaş gereksinimlere cevap verebilecek niteliklere sahiptir.
Poliüretan elyaf: Kolaylıkla şekillendirilebilir . Geniş sıcaklık aralığında eğilebilirlik, ve kaskatılık, aşınma ve yıpranmaya karşı direnç, hidrolik kararlılık, yağ ve yakıta direnç, küfe direnç gibi özellikleri, onu birçok uygulama alanında tercih edilen malzeme haline getirir.
3) Anorganik elyaf :Her türlü metalden çekilmiş lif ile cam elyafı yapay olarak elde edildiğinden yapay elyaflar sınıfında değerlendirilirler.

tekstil hammaddeleri

Belirli uzunluğu , inceliği , mukavemeti ve yumuşaklığı olan ; bükülme ( eğirme ) ve birbiri üzerine yapışma yeteneği olan , tekstil ham maddelerine lif ( elyaf ) denir. Elyaf kelimesi Arapça bir kelime olup , çoğul anlam içerir. Tekstil anında yapılan araştırma geliştirme çalışmalarının amacı bitmiş ürüne istenen görünümün , yumuşaklığın, maliyet düzeyinin kazandırılmasıdır. Tekstilin uzun ve kapsamlı öyküsü elyafın elde edilmesiyle başlar. Tekstil lifleri uzunlukları bakımından iki temel formda incelenir:
Kesikli (stapel ) lifler : Liflerin boyu “cm” uzunluğundadır.Ortalama olarak 1cm’den 50cm’ye kadar değişir. Boyu en kısa olan elyaf , 1 – 7,5cm ile pamuktur. Doğal ipek dışında, doğal liflerin hepsi ştapeldir.
Kesiksiz (filament) lifler : Liflerin boyu metre uzunluğundadır. Kimyasal elyaf sınıfının hepsi filament olarak üretilir. Doğal elyaf sınıfından doğal ipek de filamenttir. İpek böceği tarafından üretilen doğal ipeğin uzunluğu 3000m’ye kadar çıkar. Filament olarak üretilen kimyasal lifler , doğal liflere benzetilmek istenildiğinden , “cm” boylarında kesilerek ştapel haline getirilir.
Elyafın ticari değer taşıyabilmesi için aranan ; kolay bulunabilirlik, boyanabilirlik, bükülebilirlik, dayanıklılık, esneklik nem alabilirlik, parlaklık gibi özelliklere sahip olması gerekir. Lifler ne kadar ince ve uzunsa o kadar ince iplik elde edilir. İplik numarası değişmediği halde , çaptaki lif adedi arttıkça , sağlam ve kaliteli iplik yapılır. En ince elyaf , doğal ipektir. Kimyasal lifler istenilen incelikte üretilebilir.Tek bir elyaf üretime doğrudan sokulabildiği gibi farklı nitelikte elyaflar belirli oranlarda karıştırılarak iplik yapımında kullanılırlar.